Nhiễm trùng cơ hội luôn là vấn đề được quan tâm rất nhiều ở bệnh nhân HIV/AIDS. Trong quá trình điều trị HIV nếu như số lượng tế bào CD4 càng thấp thì nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng cơ hội càng cao. Nhiễm trùng cơ hội khiến cho chất lượng cuộc sống của người nhiễm HIV bị ảnh hưởng nghiêm trọng, suy giảm tuổi thọ và khiến cho HIV trở thành căn bệnh thế kỉ.

Các nhiễm trùng cơ hội thường gặp ở bệnh nhân HIV
              Các nhiễm trùng cơ hội thường gặp ở bệnh nhân HIV

I. Nhiễm trùng cơ hội là gì?

Những người mắc HIV/AIDS có nguy cơ cao nhiễm một số loại virus, vi khuẩn, ký sinh trùng. Tình trạng này còn được gọi là nhiễm trùng “cơ hội”. Các bệnh nhiễm trùng được gọi là “cơ hội” vì chúng tận dụng sự suy yếu của hệ thống miễn dịch do virus HIV gây ra từ đó xâm nhập vào cơ thể và gây ra nhiều tổn thương.

Có hai loại nhiễm trùng cơ hội: các bệnh nhiễm trùng cơ hội hệ thống ảnh hưởng lên toàn bộ cơ thể và các bệnh nhiễm trùng cơ hội khu trú, thường có xu hướng chỉ ảnh hưởng đến một phần của cơ thể.

II. Tỉ lệ bệnh nhân HIV bị nhiễn trùng cơ hội ở Việt Nam.

Ở Việt Nam tỉ lệ nhiễm trùng cơ hội trên bệnh nhân HIV/ AIDS ở các thành phố lớn cũng có sự khác biệt:

  • Ở viện nhiệt đới TP Hồ Chí Minh công bố trên bệnh nhân HIV/ AIDS có khoảng 53% nhiễm nấm miệng, 37% nhiễm Lao, 34% mắc hội chứng suy kiệt, 13% bị nhiễm trùng hô hấp, Nhiễm nấm Cryptococus là 9% , nhiễm P. marneffei là 7% và nhiễm trùng huyết là 4%.
  • Tại Viện y học lâm sàng nhiệt đới tại Hà Nội: Nhiễm nấm Canida họng là 43%, Hội chứng suy kiệt là 33%, 28% nhiễm Lao, nhiễm P. marneffei là 11% ,Zona là 5% , nhiễm trùng huyết là 5% và viêm não do Toxoplasma là 3%.

III. Nguy cơ nhiễm trùng cơ hội 

Số lượng tế bào CD4 sẽ xác định được nguy cơ của một số bệnh nhiễm trùng cơ hội. Trong quá trình điều trị HIV nếu số lượng tế bào CD4 càng thấp, nguy cơ mắc phải các bệnh nhiễm trùng cơ hội càng cao.

Theo website chính thức về HIV của Bộ Y tế và Dịch vụ nhân sinh Hoa Kỳ (tại AIDS.gov), lượng tế bào CD4 bình thường và khỏe mạnh rơi vào khoảng 500-1000 tế bào/mm3 máu. Nếu lượng thế bào CD4 rơi xuống còn 350 tế bào/mm3 máu, hãy hỏi bác sỹ về kế hoạch điều trị để tăng lượng tế bào CD4 lên. Bạn sẽ được chẩn đoán bước vào giai đoạn AIDS nếu tế bào CD4 giảm xuống còn 200 tế bào/mm3 máu hoặc thấp hơn.

IV. Những bệnh nhiễm trùng cơ hội thường gặp ở bệnh nhân nhiễm HIV

1. Nhiễm Lao:

Lao do một loại vi trùng gây ra, đây là bệnh lây nhiễm cơ hội phổ biến ở những người nhiễm virut HIV. Bệnh sẽ nhanh chóng lan vào phổi, gan, thận và các cơ quan khác nên người bệnh sẽ yếu dần đi.
WHO ước tính nhiễm Lao là nguyên nhân gây tử vong của 11% bệnh nhân AIDS. Lao có thể xảy ra ở bất kì người nào HIV (+) và bất kể số lượng tế bào TCD4 là bao nhiêu.  Tuy nhiên biểu hiện lâm sàng thì phụ thuộc khá nhiều vào số lượng TCD4: TCD4< 200 thường bị Lao ngoài phổi hay Lao tràn lan. Với những người TCD4> 350 tế bào/mm3 thì lâm sàng gần giống như những người nhiễm Lao mà không mắc HIV.Chẩn đoán cận lâm sàng ở nhiễm có suy giảm miễn dịch cũng khác: Chụp Xquang có thể thấy phân bố tổn thương khác hơn, chủ yếu lao kê và thường ít hang lao; Soi đờm và cấy đờm thì (+) với vi khuẩn kháng acid.

2. Nhiễm nấm Canida da và niêm mạc :

Thường là nhiễm nấm Canida miệng hầu và thực quản là phổ biến. Đây được coi là dấu hiệu chỉ điểm có suy giảm miễn dịch vì thường chỉ thấy ở người có TCD4 <200 tế bào. Tuy nhiên nhiễm Canida âm hộ đơn độc lại khá phổ biến ở phụ nữ khỏe mạnh và không liên đến HIV.  Tuy nhiên khi nhiễm nấm Canida miệng mà bị tái đi tái lại nhiều lần thì có thể coi là dấu hiệu chỉ báo cho nhiễm HIV. Nhiễm Canida thường là những tổn thương đám trắng như kem ở niêm mạc lưỡi  hoặc miệng hầu và thường không gây đau.
Nấm miệng có thể được điều trị bằng các loại thuốc chống nấm kê đơn. Vệ sinh răng miệng sạch sẽ và sử dụng nước súc miệng có chứa chlorhexidin có thể sẽ giúp dự phòng tình trạng nhiễm trùng này.
Các nhiễm trùng cơ hội thường gặp ở người nhiễm HIV/ AIDS
             Các nhiễm trùng cơ hội thường gặp

3. Viêm phổi

Viêm phổi là một trong những nhiễm trùng cơ hội nghiêm trọng nhất đối với những người có HIV, gây ra bởi một số loại nấm như Coccidioidomycosis, Cryptococcus, Histoplasma, Pneumocystis jirovecii, một số vi khuẩn như Pneumococcus, và một số virus như Cytomegalovirus hoặc Herpes simplex. Trong số đó, viêm phổi do Pneumocystis (PCP) là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trong số bệnh nhân HIV. Tin tốt cho bạn là các nhiễm trùng có thể được điều trị bằng thuốc kháng sinh.
Phổ biến : 100ca/ 1000 HIV(+)/ năm. Đối với bệnh nhân HIV có dấu hiệu AIDS thì có thể nhiễm phế cầu nặng. Tái nhiễm viêm phổi nhiều lần  thường gặp trên khoảng 20% bệnh nhân HIV trong vòng 6 tháng. Thường có biểu hiện cấp tính như: Sốt cao, đột ngột, rét run, đau vùng ngực, thở nhanh, nhịp tim nhanh và có dấu hiệu đông đặc phổi và đờm có mủ

4. Nhiễm họ virus Herpes:

Trong đó thường có nhiễm CMV và HSV. CMV thường gặp ở những ở những bệnh nhân có TCD4 giảm sâu < 50 tế bào: đa phần gây viêm võng mạc , viêm ruột và có thể viêm thực quản hoặc tổn thương thần kinh. HSV thì khác thường gặp có thể thấy ở khoảng 95% bệnh nhân HIV. Thường là tổn thương niêm mạc môi gây cảm giác đau, rát và tổn thương dạng mụn nước loét trên môi.

5. Viêm gan B, C:

Cũng là nhiễm trùng cơ hội thường gặp vì nó cùng chung con đường lây truyền với HIV. Biểu hiện lâm sàng không có gì khác biệt giữa bệnh nhân nhiễm HIV và không nhiễm. và đều có thể phát hiện bằng xét nghiệm máu

Nếu bị nhiễm HIV, bạn nên biết rõ nguy cơ đi kèm với mỗi tình trạng nhiễm trùng cơ hội. Trong quá trình điều trị HIV việc thường xuyên kiểm tra tế bào CD4 là một điều rất quan trọng. Nếu số lượng tế bào của bạn thấp, bác sỹ có thể sẽ kê đơn thuốc để bạn uống trước khi những bệnh nhiễm trùng cơ hội thực sự ảnh hưởng đến bạn. Cách tốt nhất để ngăn ngừa các bệnh nhiễm trùng cơ hội là bạn nên đi khám bác sĩ đều đặn và dùng thuốc điều trị HIV theo hướng dẫn của bác sĩ.

Mọi thắc mắc về vấn đề HIV, vui lòng gọi đến tổng đài 19006237 để được tư vấn HIVtư vấn xét nghiệm HIV trực tiếp từ các chuyên gia.

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here