Rating: 9.5

Lây truyền HIV từ mẹ sang con | Các con đường lây nhiễm HIV từ mẹ sang con.

Ngoài lây truyền HIV qua đường máu và đường tình dục thì HIV còn lây truyền từ mẹ sang con. Theo nhiều số liệu nghiên cứu cho thấy cứ số trẻ sinh ra hàng năm là 1,5 triệu đến 2 triệu thì mỗi năm có khoảng 6000 trẻ sinh ra có phơi nhiễm với HIV. Tỷ lệ lây truyền HIV từ mẹ sang con nếu không có bất kỳ sự can thiệp nào để dự phòng là khoảng 36% (25% – 40%).Vậy lây nhiễm HIV từ mẹ sang con xảy ra qua các con đường lây nhiễm như thế nào?Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây.

Lây nhiễm HIV từ mẹ sang con xảy ra chủ yếu qua 3 con đường lây nhiễm chính, đó là:

* Lây truyền HIV trong thời kỳ mang thai
Sự lây truyền HIV trong thời kì mang thai có thể xảy ra rất sớm, ngay khi tuổi thai mới được 8 tuần. Sự lây truyền HIV từ mẹ sang con có thể xảy ra trong suốt thời kỳ mang thai qua bánh rau , còn gọi đây là kiểu “lây truyền dọc”.Tuy nhiên sự lây truyền HIV qua bánh rau trong quá trình mang thai rất phức tạp , do cấu trúc và đặc điểm chức năng của bánh rau thay đổi theo tiến triển tuổi thai của thai nghén.

 Bình thường, mặt bánh rau có cấu tạo gồm nhiều “màng ngăn” đóng vai trò như “hàng rào” bảo vệ, chỉ “cho phép” các chất dinh dưỡng, vitamin, khoáng chất, kháng thể… được đi qua để sang nuôi dưỡng bào thai, chứ không cho vi khuẩn, virut… chui sang để gây hại cho thai nhi. Do đó, thông thường nhờ có bánh rau  thì dù mẹ có bị nhiễm virus HIV gây bệnh cũng bị màng ngăn của rau thai chặn lại và không truyền qua thai được.

Tuy nhiên, nếu bánh rau có các vấn đề bất thường như bánh rau bị nhiễm khuẩn làm tổn hại đến các màng ngăn hoặc bề dày của bánh rau mỏng đi , đặc biệt vào nửa sau thai kỳ, thì khi đó virus HIV nằm trong các tế bào dễ dàng di chuyển qua bánh rau vào thai nhi. Tỷ lệ lây truyền HIV qua bánh rau chiếm khoảng 20-30 %.

 Nhiều nghiên cứu nhận thấy tỷ lệ lây truyền HIV qua rau thai cao nhất vào thời kỳ khoảng trên 18 tuần tuổi thai . Do vậy, tỷ lệ lây truyền HIV trong thời kì mang thai có thể dễ dàng và tăng lên nếu mẹ bị sơ nhiễm HIV trong khi đã có thai (khi đó nồng độ Hiv trong máu rất cao) hoặc nếu mẹ đã mang thai rồi mới bị nhiễm HIV thì nguy cơ lây truyền HIV sang con qua bánh rau tăng lên. Tương tự như vậy, người mẹ bị nhiễm HIV ở giai đoạn muộn mới mang thai thì nguy cơ này cũng tăng lên.

* Lây truyền HIV trong khi sinh nở
Sự lây truyền HIV từ mẹ sang con có thể xảy ra muộn hơn xung quanh thời điểm chuyển dạ,trẻ tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết từ mẹ (nuốt nước ối, virut trong máu và dịch âm đạo của mẹ có chứa HIV)  hoặc do sự trao đổi máu mẹ – thai nhi khi chuyển dạ (ở giai đoạn này các cơn co tử cung của mẹ có thể “bơm mạnh” máu mẹ chứa HIV vào tuần hoàn của thai nhi làm cho trẻ dễ bị nhiễm HIV từ mẹ).

Tỷ lệ lây nhiễm trong giai đoạn này chiếm khoảng 30-40%. Tỷ lệ này có thể tăng lên trong trường hợp mẹ đẻ khó, chuyển dạ kéo dài, phần mềm của người mẹ bị dập nát, thai bị xây xước, sang chấn…Chưa kể nếu thời gian sinh càng dài, đặc biệt trên 4 tiếng thì nguy cơ lây nhiễm HIV càng cao. Các nghiên cứu cho thấy, cứ mỗi giờ sau khi vỡ ối, nguy cơ lây truyền HIV từ mẹ sang con tăng thêm 2%.

Với các trường hợp mẹ sinh đa thai thì những đứa trẻ sinh ra trước thường có nguy cơ bị nhiễm HIV cao hơn đứa trẻ sinh ra sau (đứa trẻ ra trước tiếp xúc trực tiếp với nhiều dịch tiết âm đạo có chứa HIV của mẹ nhiều hơn, nên nguy cơ bị nhiễm HIV lớn hơn so với đứa ra sau).

Do vậy, với những mẹ bị nhiễm HIV thường lựa chọn hình thức đẻ mổ, đồng thời việc rửa âm đạo khi chuyển dạ bằng các chất diệt virus sẽ giảm nguy cơ lây truyền HIV từ mẹ sang con.

* Lây truyền HIV trong quá trình cho con bú

Sau khi sinh, trẻ vẫn có thể nhiễm HIV trong quá trình bú sữa mẹ, virus HIV dễ dàng truyền sang cơ thể bé qua các vết nứt ở núm vú của người mẹ khi trẻ đang mọc răng, bị tổn thương ở niêm mạc miệng hay HIV trong sữa mẹ có thể lây sang con theo đường tiêu hóa.Thời gian bú mẹ càng dài, trẻ càng có nhiều nguy cơ nhiễm HIV hơn. Tỷ lệ dao động từ 10-20%. Do vậy, phụ nữ nhiễm HIV nên nuôi con bằng sữa công thức.

Để phòng lây nhiễm HIV từ mẹ sang con, tất cả phụ nữ mang thai cần đến cơ sở y tế chuyên khoa để được tư vấn và tiến hành xét nghiệm HIV càng sớm càng tốt để biết mình có bị nhiễm HIV hay không và nếu bị nhiễm HIV sẽ được hướng dẫn sử dụng thuốc dự phòng sẽ làm giảm nguy cơ lây truyền HIV từ mẹ sang con.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*
*


*