Sử dụng thuốc điều trị phơi nhiễm HIV càng sớm càng tốt

Phơi nhiễm là thuật ngữ nói về trạng thái khi tiếp xúc trực tiếp với các nguy cơ lây nhiễm HIV như giẫm ống kim tiêm, tiếp xúc với máu người bệnh HIV, quan hệ tình dục không an toàn… Khi bạn tiếp xúc với yếu tố nguy cơ thì các biện pháp điều trị phơi nhiễm HIV, đặc biệt là dùng các thuốc dự phòng phơi nhiễm HIV (PEP) càng sớm sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm HIV.

 

            Sử dụng thuốc điều trị phơi nhiễm HIV càng sớm càng tốt

1. Những trường hợp nào cần điều trị dự phòng HIV?

Tất cả các trường hợp có nguy cơ lây nhiễm HIV (dù thấp hay cao) đều có thể điều trị dự phòng bằng thuốc điều trị phơi nhiễm HIV là các thuốc kháng vi rút (viết tắt là ARV).

Về mặt lý thuyết, chỉ khi nào có sự tiếp xúc trực tiếp với máu và các dịch tiết của cơ thể người có HIV thì mới có nguy cơ lây nhiễm HIV. Cụ thể là:
–  Máu, chất dịch cơ thể của người có HIV bắn vào các vùng da bị tổn thương (chàm, bỏng, vết loét, xây xước từ trước) hoặc bắn vào niêm mạc (mắt, mũi, họng …)

– Tổn thương qua da do các ống đựng máu hoặc chất dịch của người có HIV bị vỡ đâm vào.

– Vết thương do bị bơm kim tiêm hoặc các dụng cụ sắc nhọn đã hoặc đang dùng cho người có HIV đâm vào.

– Quan hệ tình dục với người nhiễm HIV mà không sử dụng bao cao su.

2. Đánh giá nguy cơ phơi nhiễm HIV

Không có nguy cơ lây nhiễm:

Nếu máu và dịch tiết của người có HIV bắn vào những vùng da lành (không bị tổn thương hay xây xước)

Nguy cơ lây nhiễm thấp:

Khi tổn thương da xây xát nông, không chảy máu hoặc chảy máu ít hoặc máu và chất dịch cơ thể của người bệnh bắn vào niêm mạc không bị tổn thương viêm loét.

Nguy cơ lây nhiễm cao:

Tổn thương da sâu, rộng, chảy nhiều máu, máu và chất dịch cơ thể của người có HIV bắn vào các vùng da, niêm mạc bị tổn thương viêm loét rộng từ trước. Những trường hợp này cần sử dụng thuốc điều trị phơi nhiễm HIV càng sớm càng tốt trong vòng 72h.

3. Điều trị dự phòng phơi nhiễm HIV bằng PEP như thế nào?

Thời gian điều trị:

Cần tiến hành điều trị phơi nhiễm HIV bằng thuốc ARV ngay cho người bị phơi nhiễm (gọi là PEP), đặc biệt là những người có nguy cơ lây nhiễm cao, càng sớm càng tốt. Tốt nhất là điều trị ARV sớm từ 2 đến 6 giờ sau khi bị phơi nhiễm và không điều trị muộn quá 72 giờ (3 ngày) kể từ khi có hành vi nguy cơ.
Thời gian điều trị thuốc ARV dự phòng phơi nhiễm kéo dài liên tục trong 4 tuần.

Phác đồ dùng thuốc

Phác đồ điều trị dự phòng thuốc chống phơi nhiễm HIV thường gồm 2 loại thuốc chống ARV, hai loại phác đồ hay được sử dụng hiện nay là:
ZDV (Zidovudine) + 3TC (Lamivudine) hoặc d4T (Satvudine) + 3TC (Lamivudine)
Trong trường hợp có nguy cơ phơi nhiễm cao, có thể sử dụng thêm NFV (Nelfinavir)/ LPV (Lopinavir) hoặc EFV (Efavirenz).
Liều lượng điều trị như thế nào?
3TC : 150mg uống 2 lần / ngày
ZDV: 300mg uống 2 lần/ngày hoặc d4T : với người có trọng lượng dưới 60 kg: 30 mg uống 2 lần/ ngày, với người có trọng lượng từ 60 kg trở lên:  40 mg uống 2 lần / ngày
NFV : 1250 mg uống 2 lần/  ngày
LPV/r : 400mg/ 100mg uống 2 lần/ngày
EFV : 600 mg uống một lần vào buổi tối, trước khi đi ngủ là tốt nhất.

Những lưu ý khi điều trị dự phòng HIV

Điều trị phơi nhiễm HIV bằng các thuốc kháng vi rút cần tuần thủ đúng phác đồ, dùng thuốc đúng liều lượng, thời gian và lưu ý các tác dụng phụ của thuốc.

Trong thời gian điều trị phơi nhiễm HIV bằng ARV cần theo dõi tác dụng phụ của thuốc ARV thông qua các xét nghiệm: Xét nghiệm công thức máu, chỉ số men gan ALT/AST lúc bắt đầu điều trị và sau khi điều trị được 2 tuần, xét nghiệm đường máu.

Đồng thời, người bị phơi nhiễm cần xét nghiệm HIV lại sau 3 tháng (tương đương với 12 tuần) kể từ thời điểm bị phơi nhiễm/ có hành vi nguy cơ. Nếu kết quả xét nghiệm là âm tính, có thể yên tâm rằng không bị lây nhiễm HIV trong tình huống đó.

Trong thời gian điều trị phơi nhiễm HIV, người bị phơi nhiễm cần thực hiện các biện pháp dự phòng lây nhiễm cho người khác bằng các biện pháp như quan hệ tình dục dùng bao cao su.

Việc dự phòng lây nhiễm HIV khi gặp tình huống rủi ro có sự tiếp xúc trực tiếp với máu hoặc các dịch tiết từ cơ thể người có HIV là rất quan trọng và rõ ràng là giúp người bị phơi nhiễm HIV giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm HIV. Tuy nhiên, mỗi lần điều trị phơi nhiễm thường kéo dài và có những ảnh hưởng nhất định đến sức khỏe, kinh tế, tâm lý… Chính vì vậy, quan trọng nhất là chủ động phòng tránh lây nhiễm HIV bằng các biện pháp tích cực, chủ động hơn trong việc dùng thuốc điều trị phơi nhiễm HIV.

Mọi thắc mắc về vấn đề HIV, vui lòng gọi đến tổng đài 19006237 để được tư vấn HIVtư vấn xét nghiệm HIV trực tiếp từ các chuyên gia.

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here