Rating: 9.5

Tác dụng phụ khi dùng thuốc dự phòng phơi nhiễm HIV ( PEP)

Với những trường hợp có nguy cơ lây nhiễm HIV thì trong vòng 72h đầu có thể dùng thuốc dự phòng phơi nhiễm để giảm tối đa khả năng bị lây nhiễm bệnh hiv. Tuy nhiên việc dùng thuốc dự phòng phơi nhiễm cần được bác sĩ kê đơn và hướng dẫn cụ thể vì thuốc dùng trong thời gian 1 tháng và có thể gặp khá nhiều tác dụng phụ.

Trước tiên nên xem xét thuốc có những tác dụng phụ gì?

Buồn nôn và nôn : Gặp sau dùng thuốc 1-2h

  • Hay gặp khi dùng các thuốc zidovudine (ZDV), stavudine (d4T), didanosine (ddI); abacavir (ABC), tenofovir (TDF), indinavir (IDV), saquinavir (SQV), lopinavir (LPV), ritonavir (RTV).

  • Để hạn chế tác dụng phụ này, có thể cho uống thuốc trong bữa ăn. Tuy nhiên IDV và ddI không nên dùng trong bữa ăn vì ảnh hưởng tới hấp thu và chuyển hoá thuốc

Nổi ban đỏ, ngứa:

  • Đây là tác dụng phụ khá thường gặp và cũng có thể gặp muộn, có thể 10 ngày sau khi dùng mới xuất hiện.

  • Các loại thuốc: ddI, 3TC, ABC, EFV, NVP, LPV có thể gây dị ứng.

  • Nhẹ thì có biểu hiện ban đỏ rải rác, ngứa… hết khi điều trị bằng kháng histamin; nhưng cũng có thể bị dị ứng nặng như hội chứng Stevens Johnson, Lyell có thể đe dọa  tính mạng (có thể gặp khi dùng các thuốc: EFV, NVP ). Khi bị dị ứng thuốc nặng cần ngừng thuốc ngay và điều trị tích cực tại các trung tâm y tế có đủ điều kiện.

Đau đầu: Tác dụng phụ thường gặp sau uống thuốc 1-2h.

  • Có thể gặp khi trong phác đồ điều trị có các loại thuốc như: ZDV, lamivudine (3TC), IDV, SQV, LPV.

  • Có thể dùng thuốc giảm đau thông thường như paracetamol để giảm bớt đau đầu cho người bệnh.

Tiêu chảy nhẹ:

  • Thường gặp khi dùng các thuốc: TDF, SQV, LPV, RTV.

  • Khi bị tiêu chảy cần bù nước điện giải đầy đủ bằng đường uống (oresol) hoặc đường truyền nếu nặng. Có thể phải dùng các thuốc chống tiêu chảy để hạn chế tiêu chảy tạm thời

Đau bụng, khó chịu ở bụng:

  • Thường gặp khi dùng các loại thuốc sau: ddI, ABC, SQV

  • Cần theo dõi kỹ, nếu đau liên tục cần tới cơ sở y tế nơi cấp thuốc để được hướng dẫn thêm, thậm chí phải thay thế thuốc khác hoặc đổi phác đồ.

Rối loạn giấc ngủ, ác mộng:

  • Hay gặp biểu hiện này khi dùng các thuốc sau: EFV, 3TC.

  • Nên dùng vào buổi tối, trước khi đi ngủ. Các triệu chứng này thường không kéo dài. Có thể dùng các loại thuốc an thần, thuốc hỗ trợ để ngủ tốt hơn.

Bệnh lý thần kinh ngoại vi:

  • Biểu hiện rối loạn cảm giác ngoại vi, chủ yếu đầu chi, đi lại khó khăn. Thường gặp khi dùng d4T, ddI, các thuốc kháng retrovirus non-nucleosid.

  • Cần dùng vitamin B liều cao, nếu nặng phải thay thế thuốc.

Viêm tụy:

Gặp khi dùng ddI, d4T. Cần dừng ngay thuốc và thay bằng ZDV.

Rối loạn phân bố lại mỡ:

  • Khi dùng ddI, thuốc ức chế proteases. Biểu hiện tăng tích tụ mỡ ở ngực, bụng, lưng, gáy; teo mô mỡ ở cánh tay, cẳng chân, mông, má. Stavudine (d4T) gây rối loạn phân bố mỡ của cơ thể.

Độc cho gan:

  • NVP, EFV, ZDV và thuốc ức chế proteases rất độc với gan, gây huỷ hoại tế bào gan, tăng men gan.

  • Cần ngừng thuốc nếu có tăng men gan gấp 5 lần bình thường.

Độc với thần kinh trung ương:

  • Biểu hiện lẫn lộn, rối loạn tâm thần, trầm cảm thường xảy ra khi dùng EFV.

  • Cần dừng và thay thế thuốc khi bệnh nhân có vấn đề về tâm thần, thần kinh

Vì vậy nếu bạn đang dùng thuốc dự phòng phơi nhiễm mà gặp tác dụng phụ cần tham khảo ý kiến bác sĩ kê đơn cho bạn để có biện pháp hỗ trợ kịp thời.

>>>Các bài viết khác : Mục tiêu điều trị HIV và các nhóm thuốc hiện nay , Dự phòng lây nhiễm HIV từ mẹ sang con như thế nào

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*
*


*