Tổ chức Y tế thế giới đề ra chiến lược xét nghiệm HIV để phát hiện các trường hợp nhiễm HIV trong từng nhóm đối tượng và các chiến lược xét nghiệm phụ thuộc vào mục tiêu của xét nghiệm.

Các chiến lược xét nghiệm HIV
             Các chiến lược xét nghiệm HIV

Đối tượng nào cần được xét nghiệm HIV

Xét nghiệm HIV có tác dụng phát hiện sớm các trường hợp dương tính HIV để có biện pháp tư vấn HIV đầy đủ, điều trị ARV sớm giúp người nhiễm HIV duy trì sức khỏe và phòng chống lây nhiễm HIV cho người khác. Những người thuộc các đối tượng sau đây cần được xét nghiệm để biết tình trạng nhiễm HIV của mình :

  • Người sử dụng ma túy, phụ nữ bán dâm, người có hành vi nguy cơ cao.
  • Người mắc bệnh lao
  • Người mắc các nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục
  • Người nhiễm viêm gan vi rút C
  • Phụ nữ mang thai
  • Vợ/chồng/bạn tình/con của người nhiễm HIV
  • Người phơi nhiễm với HIV
  • Người bệnh đã được khám lâm sàng và xét nghiệm cận lâm sàng, nhưng  không phát hiện được nguyên  nhân  gây bệnh hoặc có các triệu chứng gợi ý nhiễm HIV từ giai đọan lâm sàng 2 đến giai đoạn lâm sàng 4 của người lớn và trẻ em
  • Người có nguyện vọng xét nghiệm HIV do nhận thấy từng có nguy cơ như quan hệ tình dục không dùng bao cao su với bạn tình mà không biết tình trạng nhiễm HIV của người đó
  • Người có nhu cầu kiểm tra sức khỏe trước hôn nhân.

Chiến lược 1: áp dụng cho công tác an toàn truyền máu, ghép phủ tạng.

  • Dùng xét nghiệm độ nhạy cao phát hiện kháng thể Hiv1 và 2.
  • Tất cả các mẫu đều xét nghiệm bằng Elisa hay một phương pháp đơn giản/nhanh.
  • Nếu một xét nghiệm (+) huyết thanh coi như (+) với kháng thể Hiv. Mẫu máu (+) hay không xác định coi như nhiễm Hiv và bị loại bỏ.
  • Nếu (-) huyết thanh coi như (-) với kháng thể Hiv.
  • Chiến lược thứ nhất chỉ dùng cho mẫu máu của người cho không phải có giá trị xác định cá nhân người cho máu có dương tính hay không với Hiv.
  • Phải áp dụng chiến lược thứ 2, thứ 3 cho chẩn đoán người cho máu hay phủ tạng.

Chiến lược 2: áp dụng cho giám sát trọng điểm. Theo dõi người nhiễm Hiv mới và xu hướng nhiễm Hiv trong một nhóm dân số một thời gian dài.

  • Phải sử dụng xét nghiệm có độ đặc hiệu cao > 95%.
  • Tất cả bệnh phẩm được làm test lần thứ nhất với 1 xét nghiệm hoặc Elisa hay test nhanh.
  • Mẫu dương tính HIV với test lần đầu đều phải làm test lần 2 với Elisa hoặc xét nghiệm nhanh khác nhưng với kháng nguyên điều chế khác hoặc nguyên lý khác nhau.
  • Nếu cả 2 lần dương tính HIV được coi như dương tính.
  • Mẫu âm tính lần đầu được coi như Hiv âm tính
  • Mẫu dương tính HIV lần đầu, lần 2 âm tính sẽ được thử lại.
Xét nghiệm HIV
                        Xét nghiệm HIV

Chiến lược 3: áp dụng cho chẩn đoán các trường hợp nhiễm HIV

Mẫu xét nghiệm (+) lần đầu phải được làm lại bằng xét nghiệm 3 phương pháp. Có nghĩa là dùng 3 sinh phẩm khác nhau với nguyên lý chuẩn bị kháng nguyên khác nhau để xét nghiệm chẩn đoán. Mẫu huyết thanh được coi là dương tính khi mẫu đó dương tính cả 3 lần xét nghiệm bằng ba loại sinh phẩm với nguyên lý và chế phẩm kháng nguyên khác nhau.

 Xét nghiệm sàng lọc kháng thể kháng HIV:

  • Nếu kết quả xét nghiệm sàng lọc kháng thể kháng HIV âm tính cần tư vấn và trả lời kết quả cho khách hàng/ người bệnh là kết quả xét nghiệm HIV âm tính (lưu ý giai đoạn cửa số và đối với khách hàng có yếu tố nguy cơ cần tư vấn lấy mẫu xét nghiệm lại).
  • Nếu kết quả xét nghiệm sàng lọc kháng thể kháng HIV dương tính, chưa trả kết quả cho khách hàng, mẫu máu cần làm các xét nghiệm khẳng định nhiễm HIV.

Xét nghiệm khẳng định nhiễm HIV: chỉ thực hiện tại các đơn vị được phép của Bộ Y tế về khẳng định các trường hợp HIV dương tính.

  • Kết quả khẳng định âm tính: chưa phát hiện có kháng thể kháng HIV, tư vấn và trả lời kết quả cho khách hàng/ người bệnh là kết quả âm tính (lưu ý giai đoạn cửa số và đối với khách hàng có yếu tố nguy cơ cần tư vấn lấy mẫu xét nghiệm lại).
  • Kết quả khẳng định không xác định: chưa xác định sự có mặt của kháng thể kháng HIV, tư vấn và trả lời kết quả cho khách hàng/người bệnh là không xác định, hẹn

Mọi thắc mắc về vấn đề HIV, vui lòng gọi đến tổng đài 19006237 để được tư vấn HIVtư vấn xét nghiệm HIV trực tiếp từ các chuyên gia.

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here