Hiện nay, xét nghiệm HIV là phương pháp duy nhất để khẳng định cơ thể có bị lây nhiễm HIV hay không. Tùy từng thời điểm sẽ làm được các xét nghiệm khác nhau. Nhưng thời gian xét nghiệm HIV cho ra kết quả chính xác nhất là khi nào và cần làm những loại xét nghiệm gì là vấn đề không phải ai cũng biết.

I. Lợi ích của việc phát hiện HIV sớm.

Theo Cục Phòng, chống HIV/AIDS, Bộ Y tế, một người nhiễm HIV vẫn có thể sống lâu dài và khỏe mạnh.

Xét nghiệm sớm phát hiện HIV có 3 lợi ích lớn. Đó là:

  • Giúp cho người nhiễm HIV biết tình trạng nhiễm HIV của bản thân, chủ động có kế hoạch chăm sóc sức khỏe phù hợp, duy trì sức khỏe, kéo dài tuổi thọ và sống có ích cho gia đình và cộng đồng
  • Giảm chi phí thuốc men, chi phí khám chữa bệnh và chi phí nằm viện cho người bệnh
  • Giảm nguy cơ lây lan virus sang cho người khác trong đó có vợ/chồng, bạn bè và cả con cái của bạn trong tương lai.
Địa chỉ xét nghiệm HIV tại Hà nội
              Thời gian xét nghiệm HIV

II. Các xét nghiệm chuẩn đoán HIV

1. Xét nghiệm phát hiện kháng thể

  • Đây là loại xét nghiệm được tiến hành phổ biến nhất, gián tiếp chỉ ra sự có mặt của HIV thông qua việc phát hiện kháng thể kháng HIV.
  • Các xét nghiệm phát hiện kháng thể HIV bao gồm: Xét nghiệm hấp thụ  miễn dịch liên kết enzym (ELISA), kỹ thuật ngưng kết hạt vi lượng SERODIA-HIV, kỹ thuật chấm thấm (thử nghiệm nhanh), xét nghiệm khẳng định (Western blot).
  • Ưu điểm của các xét nghiệm phát hiện kháng thể là nhanh, kỹ thuật không quá khó, giá thành vừa phải.
  • Nhược điểm là độ nhạy và độ đặc hiệu của một số sinh phẩm hạn chế, do vậy phải kết hợp các chiến lược khác nhau khi cần chẩn đoán xác định nhiễm HIV.

2. Xét nghiệm phát hiện kháng nguyên

Đây là loại xét nghiệm phát hiện chính bản thân virus HIV.

  • Xét nghiệm phát hiện kháng nguyên HIV bao gồm: Phân lập virus bằng nuôi cấy tế bào để xác định sự nhân lên của vius, phát hiện KN p24 của virus trong máu, hát hiện các axit nucleic (RNA) của virus hoặc DNA (provirut) trong tế bào nhiễm.
  • Ưu điểm của xét nghiệm này là phát hiện trực tiếp kháng nguyên nên chỉ ra được tình trạng nhiễm HIV ngay cả khi chưa có đáp ứng kháng thể.
  • Nhược điểm: đây là các xét nghiệm khó và tốn kém.

III. Thời gian xét nghiệm HIV 

1. Giai đoạn ủ bệnh:

6-8 tuần kể từ khi virus HIV xâm nhập vào trong cơ thể các phương pháp phát hiện kháng thể đặc hiệu HIV thông thường (Serodia, ELISA, Test nhanh, WB) chưa thể giúp ích gì cho chẩn đoán giai đoạn này gọi là “giai đoạn cửa sổ sinh học’’. Giai đoạn này từ khi nhiễm HIV 1 tuần lễ: một số kỹ thuật có thể giúp ích chẩn đoán như:

  • PCR.
  • Phát hiện kháng nguyên p24.
  • Phát hiện kháng thể Ig (kỹ thuật ELISA sandwich)

Với xét nghiệm PCR (Polymerase Chain Reaction) với kỹ thuật khuếch đại vật liệu di truyền bằng nhân bản nhân tạo mới có thể giúp phát hiện lõi RNA của virus HIV (hay proviral DNA của HIV).

Do bản chất của xét nghiệm PCR là phát hiện chính bản thân vật liệu di truyền của HIV nên có độ nhạy và đặc hiệu rất cao. Theo đó có thể phát hiện rất sớm  khi có sự xâm nhập của virus HIV, thường chỉ sau khoảng 1-2 tuần.

Xét nghiệm này đòi hỏi nhiều trang bị hiện đại, kỹ thuật tiên tiến nên chỉ những trung tâm lớn mới có thể cung cấp, chẳng hạn ở TP HCM có viện Pasteur hay Bệnh viện Nhiệt đới. Chi phí cho xét nghiệm này cũng cao hơn các phương pháp khác. Ở Việt Nam, xét nghiệm này chủ yếu dùng trong chẩn đoán nhiễm HIV cho trẻ sinh ra bởi bà mẹ nhiễm HIV nhằm phát hiện thật sớm trường hợp trẻ nhiễm từ mẹ.

  • Từ 3 tuần – 6 tuần :  Xét nghiệm Combo Ag/Ab, Combi PT : Tìm ra kháng thể kháng virus, phát hiện tới 90% trường hợp lây nhiễm cấp tính và những người mới lây nhiễm HIV ở giai đoạn đầu của bệnh. Với độ chính xác từ 85% – 90%.

2. Giai đoạn có kháng thể

Phải ít nhất sau là 3 tháng cơ thể mới sản sinh ra kháng thể kháng lại virus HIV nên vào thời điểm này bạn cần tiến hành làm xét nghiệm để tìm ra các kháng thể chống lại virus HIV . Hai xét nghiệm bạn nên sử dụng:

  • Xét nghiệm HIV test nhanh
  • Xét nghiệm HIV 3 phương pháp

Độ chính xác sau 3 tháng là 90%.

IV. Nhận định kết quả.

Các phương pháp trực tiếp:
– Dương tính: kết luận dương tính.
– Âm tính: kết luận âm tính.

Các phương pháp xét nghiệm gián tiếp:
– Mẫu thử nghiệm âm tính lần đầu: kết luận âm tính.
– Để khẳng định mẫu HIV dương tính: Mẫu huyết thanh được coi là dương tính với khi mẫu đó dương tính cả ba lần xét nghiệm bằng ba loại sinh phẩm với nguyên lý và chuẩn bị KN khác nhau.

Về phương diện xét nghiệm HIV, ngành Y tế khuyến cáo mọi người cần có thời gian xét nghiệm HIV càng sớm càng tốt sau khi có hành vi nguy cơ, chứ không phải chờ cho đến qua thời kỳ cửa sổ 3 tháng. Việc xét nghiệm mang tính sàng lọc nhằm xác minh khả năng người này âm tính từ trước đó 3 tháng, vì về bản chất HIV là căn bệnh mạn tính, và rất khó xác định thời điểm nhiễm thực sự. Mặt khác, đây cũng là cơ hội để người đó tiếp cận với nhân viên tham vấn, được trấn an và hiểu thêm về căn bệnh này.

Mọi thắc mắc về vấn đề HIV, vui lòng gọi đến tổng đài 19006237 để được tư vấn HIVtư vấn xét nghiệm HIV trực tiếp từ các chuyên gia.

 

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here